[Review] แผลเก่า – ใช่รักแท้จริงหรือเปล่า? (Spoil)

1
67
views

coming1-1

 

“แผลเก่า” เป็นบทประพันธ์ของ “ไม้ เมืองเดิม” ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.2479 เนื้อหาว่าด้วยความรักที่ถูกกีดกันของ “ขวัญ” และ “เรียม” ถูกนำไปดัดแปลงเป็นหนังและละครมาแล้วหลายเวอร์ชั่น โดยเวอร์ชั่นที่ขึ้นหิ้งและถือว่าคลาสสิคสุดคือ เวอร์ชั่นหนังเมื่อปี พ.ศ.2520 โดยผู้กำกับ “เชิด ทรงศรี” และในปี พ.ศ.2557 “ม.ล.พันธุ์เทวนพ เทวกุล” ได้หยิบเอาเรื่องนี้มาทำใหม่อีกครั้ง ซึ่งเรียกเสียงฮือฮาได้ตั้งแต่ตอนเริ่มสร้าง เมื่อมีการวางตัวให้นักแสดง “ลูกครึ่ง” มารับบทเป็น “ขวัญ” กับ “เรียม”

อย่างไรก็ตาม การใช้นักแสดงลูกครึ่งหน้าฝรั่ง ก็อาจหวังผลแค่สร้างความน่าสนใจเท่านั้น เพราะแผลเก่า ฉบับหม่อมน้อย ยังไม่ใช่การตีความใหม่เสียทีเดียว ต่างจาก “พี่มาก..พระโขนง” ที่เลือกมอบบทนำให้กับนักแสดงลูกครึ่ง เพื่อให้เข้ากับแนวทางของเรื่องที่ต้องการ “ตีความใหม่” แบบแทบจะพลิกฝ่ามือ แต่แผลเก่าเวอร์ชั่นนี้ ยังคงเดินตามเส้นเรื่องเดิมเป็นหลัก ตีความแบบเดิม แก่นเรื่องเดิม คือ ว่าด้วย “ความรักต้องห้าม” ที่แฝงไปด้วยการวิพากษ์ “สังคมสมัยใหม่” เพียงแต่หม่อมน้อยเลือกที่จะตอกย้ำแก่นเหล่านั้นใช้ “ชัดเจน” มากขึ้นกว่าเดิม โดยเฉพาะประเด็นหลัง เป็นการตีความแบบเดิม แต่ตีด้วยความแรงที่เพิ่มมากขึ้น แรงจนบางช่วงบางเวลารู้สึกว่า “เยอะ” “ล้น” และ “เวอร์” เกินไป

ในฉบับดั้งเดิม “แผลเก่า” คือเรื่องราวความรักระหว่าง “ขวัญ” กับ “เรียม” ที่กลายเป็นความรักต้องห้ามเนื่องจากพ่อของทั้ง 2 คนนั้นมีปัญหากัน ทั้ง 2 คนลักลอบได้เสียกัน และสัญญารักกับศาลเจ้าพ่อไทย สร้างความโกรธแค้นให้กับพ่อของเรียม จึงนำเรียมไปขายให้เป็นคนรับใช้ของ “คุณหญิงทองคำเปลว” ภายในเมือง แต่เพราะเรียมมีหน้าตาคล้ายกับลูกสาวของคุณโฉมยงที่เสียชีวิตไป ทำให้คุณนายทองคำให้ความเอ็นดูกับเรียมเป็นอย่างดี เมื่อขวัญและเรียมได้กลับมาพบกันอีกครั้งในหลายปีผ่านไป เรียมก็ได้กลายเป็นสาวชาวกรุงไปเรียมร้อยแล้ว สร้างความเจ็บช้ำให้กับขวัญที่รู้สึกว่าตัวเองถูกหลอกให้รอมาโดยตลอด แม้ต่อมาเรียมจะรู้ใจตัวเองว่ายังคงรักขวัญไม่เสื่อมคลาย แต่สุดท้ายเรื่องราวก็จบโดยโศกนาฏกรรม ซึ่งในแผลเก่าฉบับใหม่นี้ ก็ยังคงเส้นเรื่องนี้ไว้เป็นหลัก อาจมีการปรับเปลี่ยนรายละเอียดบางอย่างเล็กน้อย แต่เค้าโครงหลักส่วนใหญ่ยังคงอยู่ และเด่นชัดขึ้นกว่าเดิม เมื่อหม่อมน้อยได้ใส่ความคิดทางการเมืองของตนเข้าไปในหนังรักเรื่องนี้ด้วย

ที่ผ่านมา หม่อมน้อยมักจะแทรกความคิดเห็นทางการเมืองของตนเข้าไปในหนังตลอด ซึ่งเป็นที่รู้กันว่าหม่อมน้อยมีทัศนคติใแง่ลบต่อคณะราษฎร์และการเปลี่ยนระบบการปกครองเป็นระบบประชาธิปไตย โดยในแผลเก่า แม้หม่อมน้อยจะไม่ได้พูดถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครองโดยตรง แต่ก็สร้างภาพสังคมในช่วงสมัยหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองไม่นาน มีการเพิ่มบทบาทหรือภูมิหลังตัวละครบางคนให้ส่วนเกี่ยวพันกับผู้มีอำนาจทางการเมืองใหม่เข้าไป ทั้งหมดกระทำไปพร้อมๆ กับการแสดงภาพสังคมชั้นสูงของคุณนายทองคำ (ซึ่งก็ถูกลากไปเกี่ยวกับการเมืองในแง่ผู้สนับสนุนการเงิน) ที่เต็มไปด้วยความเลิศหรู และฟุ้งเฟ้อแบบเกินจริง เพื่อเป้าหมายหลักคือการทำให้เห็นว่า “สังคมสมัยใหม่” ซึ่งในที่นี้ไม่ใช่หมายถึงเพียงแค่สังคมเมืองเหมือนแผลเก่าต้นฉบับแล้ว แต่ยังรวมถึงสังคมใหม่ที่มีระบบการปกครองแบบใหม่ สุดท้ายแล้วก็เป็น “เปลือก” ภายใต้ความหรูหรา แท้จริงแล้วคนในแวดวงสังคมสมัยใหม่ ก็ไม่ได้ดูดีมีค่าเท่าที่ภาพภายนอกแสดงออกมาก และสังคมสมัยใหม่ยังรับบทเป็น “ผู้ร้าย” เพราะได้เข้าไปเปลี่ยนตัวเรียม จนความรักระหว่างขวัญกับเรียมที่ก่อร่างใน “สังคมเก่า” ต้องสั่นคลอน แต่ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ความรักก็จะมีชัยเหลือชีวิตที่สุขสบายในเมือง เป็นการบอกโดยนัยว่า “สังคมเก่า” มีคุณค่ามากกว่า “สังคมใหม่”

แม้อาจไม่เห็นด้วยกับทัศนคติแบบนี้ของหม่อมน้อยทั้งหมด แต่ก็ไม่ใช่ปัญหาอะไร เพราะหม่อมน้อยก็มีสิทธิจะแสดงความเห็นของตนได้ และการใส่การเมืองลงไปในหนังเรื่องนี้ ยังทำได้แนบเนียนและเข้ากับแก่นดั้งเดิมของแผลเก่าได้เป็นอย่างดี (อย่างน้อยก็ดูดีกว่าการใส่การเมืองลงไปใน “จันดารา” ที่เห็นได้ชัดว่าตั้งใจเกินไป) เช่นเดียวกับความ “เกินจริง” หรือ “โอเวอร์แอคติ้ง” ในเรื่องนี้ ที่เคยทำให้เราดูหนังหม่อมน้อยเรื่องก่อนๆ ไม่ค่อยสนุก แต่พอเรื่องนี้ก็พอจะกล้อมแกล้มไปกับเนื้อเรื่องได้ (แม้จะมีหลายฉากที่อดรู้สึกไม่ได้ว่า ใส่มาเพื่อ?) เพราะเป็นความตั้งใจที่จะเน้นให้เห็นความสุดโต่งของสังคมเก่ากับสังคมใหม่ ที่นำไปสู่ความขัดแย้ง ที่กลายเป็นแก่นของเรื่องได้ จึงทำให้โดยส่วนตัว ถือว่า “แผลเก่า” เวอร์ชั่นนี้เป็นหนังที่สนุก น่าติดตาม ไม่เชย ไม่น่าเบื่อ ยิ่งหนังมีงานโปรดักชันส์และลูกเล่นด้านภาพต่างๆ ที่จัดได้ว่ายอดเยี่ยมแล้ว ยิ่งทำให้ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม แม้จะน่าสนใจและรู้สึกสนุกกับเรื่องนี้ แต่โดยส่วนตัวแผลเก่าก็ไม่ได้เป็นหนังรักที่กินใจนัก เพราะผมมีปัญหากับมุมมองความรักของขวัญ-เรียมในเรื่อง ไม่ใช่เพราะหม่อมน้อย แต่เป็นปัญหาที่เป็นมาตั้งแต่ต้นฉบับ หากในสมัยก่อนเราก็คงอินไปกับความรัก 2 คนนี้ได้ไม่ยาก แต่สมัยนี้ การแสดงออกถึงความรักของขวัญและเรียมกลายเป็นคำถามว่า “ใช่รักแท้จริงหรือเปล่า?” เพราะท่ามกลางคำพูดที่พร่ำบอกว่ารักกันมากมาย เราได้เห็นเพียงความ “คลุ้มคลั่ง” ในความรักของไอ้ขวัญ อดสงสัยไม่ได้ว่า ตกลงขวัญรักเรียมด้วยใจรักจริงๆ หรือหวังเพียงใช้ความรักผูกมัดตัวเรียมไว้ หลายครั้งหลายคราขวัญยึดถือเอาเองว่า ความรักของตนนั้นยิ่งใหญ่ ยิ่งใหญ่กว่าความผิดที่เขาไปฆ่าใครมา (ทำไปเพราะรัก เพราะฉะนั้นไม่ต้องรับโทษ?) หรือยิ่งใหญ่กว่าตัวเรียมเองเสียอีก นั่นจึงทำให้เขาทนไม่ได้เมื่อรู้สึกว่า เรียมหลอกเขา และยิ่งน่าขำเมื่อความรู้สึกนั้น เกิดจากความคิดไปเองของขวัญ

เช่นเดียวกัน ฝั่งเรียมก็อดสงสัยไม่ได้ว่า เรียมรักขวัญจริงหรือป่าวๆ หรือเป็นความไม่แน่ใจในวัยสาว ที่ทำให้คิดไปเองว่ารัก พอไปเจออะไรที่น่าตื่นตาตื่นใจกว่าก็เลยเปลี่ยนใจ และเปลี่ยนใจอีกครั้งเมื่ออะไรที่เคยน่าตื่นตานั้น ไม่ได้ทำให้ตื่นใจอีกต่อไป ฉากสุดท้ายของแผลเก่าที่ว่ากันว่า บทสรุปความรักที่ช่างแสนเศร้าและน่าสงสาร สำหรับผมจึงเป็นได้แค่เพียง “สมควรแล้ว”

 

ความชอบส่วนตัว: 8/10

 

pk

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here